Depite muto muri Côte d’Ivoire arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi
Inkuru z'urukundo

Depite muto muri Côte d’Ivoire arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi

KWIZERA Jean de Dieu2026 Gashyantare 204 min gusoma
Depite muto muri Côte d’Ivoire arasaba ko abagabo bemererwa gushaka abagore benshi
Sanga:
writer.umunsi.com
Mu gihe impaka ku burenganzira bw’abagore, imiterere y’umuryango n’uburinganire zikomeje gufata indi ntera muri Côte d’Ivoire, depite muto kurusha abandi mu Nteko Ishinga Amategeko y’icyo gihugu, Naya Jarvis Zamblé, yatangije igitekerezo cyateje impaka ndende: kwemerera abagabo gushaka abagore benshi, bikandikwa mu mategeko. Uyu munyapolitiki w’imyaka 30, usanzwe ari n’Umuyobozi w’Akarere ka Gohitafla ndetse akaba n’Umuvugizi Wungirije w’ishyaka riri ku butegetsi rya Rassemblement des Houphouëtistes pour la Démocratie et la Paix (RHDP), avuga ko hari icyuho gikomeye hagati y’amategeko n’imibereho isanzwe y’abaturage. Ku bwe, nubwo itegeko ryo muri Kamena 2019 rigena ko ubukwe bugomba kuba hagati y’umugabo umwe n’umugore umwe, mu buzima busanzwe hari abagabo bakibana n’abagore benshi mu buryo butemewe n’amategeko. Zamblé asobanura ko kudahuza amategeko n’ukuri kw’imibereho bituma abagore bamwe n’abana babo basigara mu gihirahiro, cyane cyane igihe umugabo apfuye. Yibanda cyane ku bo yise “abagore bo mu bwihisho” — abagore babana n’abagabo imyaka myinshi ariko badafite icyangombwa cyemewe n’amategeko. Iyo umugabo apfuye, abo bagore bashobora kutemerwa nk’abagize umuryango mu buryo bwemewe, bigatuma bamburwa uburenganzira ku murage no ku mutungo. Ku bwa Zamblé, kwemerera abagabo gushaka abagore benshi mu buryo bugenwa n’amategeko byatanga umutekano mu by’amategeko kuri abo bagore n’abana babo. Yemeza ko byatuma habaho uburenganzira busesuye ku murage, ku mitungo no ku mibereho myiza y’abana, kandi bigakuraho uburyarya bwo guhakana ibintu bisanzwe bibaho mu muryango nyafurika. Icyakora, iki gitekerezo nticyakiriwe kimwe. Hari abagishyigikira bavuga ko ari ukwemera ukuri kw’imibereho no kurengera abagore n’abana bari basanzwe badafite ijambo mu mategeko. Bemeza ko aho guhisha ikibazo, hakwiye gushyirwaho amategeko agisobanura neza kugira ngo habeho umucyo n’ubutabera. Ku rundi ruhande, abatavuga rumwe na we bavuga ko kwemera gushaka abagore benshi byaba ari ugusubiza inyuma intambwe imaze guterwa mu guteza imbere uburinganire hagati y’abagore n’abagabo. Bashimangira ko hakwiye gushimangirwa iyubahirizwa ry’itegeko rihari aho kurihindura, kandi ko guhindura amategeko bishobora gushyira mu kaga ihame ry’uburinganire. Si ubwa mbere iki kibazo kivuzwe mu nzego za politiki. No mu 2023, undi mudepite witwa Yacouba Sangaré yari yagaragaje igitekerezo gisa n’iki, bigaragaza ko ari ingingo imaze igihe mu biganiro by’imbere mu gihugu. Mu rwego rwo kugereranya, mu Rwanda, Itegeko Nshinga riteganya ko ugushyingiranwa kwemewe ari ugukorwa hagati y’umugabo umwe n’umugore umwe, kandi bikemezwa n’ubutegetsi bwa Leta. Nubwo bimeze bityo, amategeko agenga umuryango ateganya ko abana bose bangana imbere y’amategeko ku byerekeye izungura, hatitawe ku buryo bavukiyemo, igihe ububyeyi bwemejwe hakurikijwe amategeko. Bityo, mu gihe muri Côte d’Ivoire impaka zishingiye ku buryo bwo guhuza amategeko n’imibereho nyir’izina, ikibazo gikomeje kuba: ese amategeko akwiye gukurikiza imibereho isanzwe y’abaturage, cyangwa imibereho igahindurwa kugira ngo ijyane n’amahame asanzwe ari mu mategeko? Iyi ni imwe mu ngingo zizakomeza kuvugwaho cyane mu gihe kiri imbere, haba mu rwego rwa politiki no mu muryango nyir’izina.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

‎NKORE IKI?: Umugabo washatse umukobwa w’inshuti yanjye yandikiye ansaba ko tuvugana mu ibanga
Inkuru z'urukundo

‎NKORE IKI?: Umugabo washatse umukobwa w’inshuti yanjye yandikiye ansaba ko tuvugana mu ibanga

‎Umugabo w’inshuti ejo mu gitondo yanjye yanyandikiye ubutumwa bw’ibanga (DM) , ansaba ko namuhamagara igihe nzabona umwanya ntuje ndi njyenyine. Ni umugabo dusanzwe tuziranye kandi twumvikana neza ntakibazo dufitanye , ariko ntabwo dusanzwe tuganira cyane, ndetse sinari mfite nimero ye ya telefoni. Ubwo yari anyandikiye yampaye nimero ye muri ubwo butumwa".

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 22
‎NKORE IKI ! Buri kintu cyose nkoze umukunzi wanjye aba ashaka kukimenya agendaho cyane angendaho cyane
Inkuru z'urukundo

‎NKORE IKI ! Buri kintu cyose nkoze umukunzi wanjye aba ashaka kukimenya agendaho cyane angendaho cyane

‎Umukobwa yatangaje ko abangamiwe n'urukundo ahabwa n'umusore bakundana agaragaza ko ikintu cyose akoze uwo musore aba ashaka ku kimenya ndetse ngo n'ahantu hose agiye amusaba ifoto.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 21
Impamvu 6 zituma abantu batandukanye basubirana
Inkuru z'urukundo

Impamvu 6 zituma abantu batandukanye basubirana

Kuki ukomeza gusubirana na we? Ni ikibazo abantu benshi babazwa iyo bakomeje gusubira mu rukundo n’umuntu batandukanye, cyane cyane iyo urwo rukundo rwigeze kubagiraho ingaruka mbi.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 19
‎Ndashaka umukunzi twazabana  sinitaye ku kuba yarabaye ! Soma inkuru irambuye
Inkuru z'urukundo

‎Ndashaka umukunzi twazabana sinitaye ku kuba yarabaye ! Soma inkuru irambuye

‎Hambere aha , nta rugo rwabagaho rudafite umuranga (Umuntu wahuzaga imitima ibiri yaburanye). Umusore wabaga amaze kwitegura yahuraga n'umuntu baziranye wamwitegereje akabona ko yujuje byose yarangiza akamurangira umukobwa azi wujuje ubwiza , imico ndetse n'imyifatire y'Umunyarwandakazi. Iyo niyo mpamvu twahisemo kuba umuranga.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 16
Dore ibintu 5 byo kwitaho mbere yo kurongora
Inkuru z'urukundo

Dore ibintu 5 byo kwitaho mbere yo kurongora

Gukunda umuntu cyane ntibihagije ngo uhite ufata umwanzuro wo kubakana na we. Mbere yo gushinga urugo, hari ibintu by’ingenzi umuntu akwiye gusuzuma kugira ngo amenye niba uwo mubano ufite umusingi ukomeye.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 16
‎Ibintu abagore bakunda cyane babihawe n'abagabo
Inkuru z'urukundo

‎Ibintu abagore bakunda cyane babihawe n'abagabo

‎Ubusanzwe nk'uko amateka abivuga , abagore bakunda kwishingikiriza ku bagabo ndetse burya , ngo hari ibintu abagore bakunda cyane ariko bikaba akarusho bivuye kubo bashakanye.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 19

Inkuru zishyashya

Rwanda Premier League yabonye Umufatanyabikorwa mushya uzajya uhemba umukinnyi mwiza w'umukino "BK Pro League Man of the Match 2026-2027".
Akazi

Rwanda Premier League yabonye Umufatanyabikorwa mushya uzajya uhemba umukinnyi mwiza w'umukino "BK Pro League Man of the Match 2026-2027".

Uruganda Inyange Industriel Ltd rwamaze gusinyana na Rwanda Premier League amasezerano yubufatanyabikorwa mu gihe cy'umwaka w'imikino 2026-2027 aho ruzajya ruhemba umukinnyi witwaye neza ku mukino n'inyunganizi ku makipe aho ruzajya ruha ikipe amazi na jus. Nibura buri Kipe ku mukino izajya ibona inyunganizi y'amakarito 15 y'amazi n'amakarito 2 ya jus.

ADAM Yannickamasaha 2 yashize
Guhuza n'Umutoza we byaranze - Cristiano Ronaldo yavuze icyatumye asiga Ikipe y'Igihugu ya Portugal mu myitozo
Imikino

Guhuza n'Umutoza we byaranze - Cristiano Ronaldo yavuze icyatumye asiga Ikipe y'Igihugu ya Portugal mu myitozo

Kapiteni w'Ikipe y'Igihugu ya Portugal Cristiano Ronaldo, yatangaje birambuye ku makimbirane yagiranye n’umutoza we mu Ikipe y'Igihugu ya Portugal Jorge Jesus, avuga ko icyatumye ava mu mwiherero w’ikipe y’igihugu ari uko uwo mutoza yarenze ku masezerano bari bagiranye inshuro zigera kuri Ebyiri.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 3 yashize
Innocente Ntacyo Mfataho pe - Titi Brown yihakanye Innocente bivugwa ko bakundana
Imyidagaduro

Innocente Ntacyo Mfataho pe - Titi Brown yihakanye Innocente bivugwa ko bakundana

Umubyinnyi Titi Brown yihakanye Inkumi yitwa Innocente bivugwa ko bakundana anatangaza ko Ntacyo afata kuri iyo nkumi avuga ko ahubwo ari mushiki we.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 3 yashize
Minisitiri wa Siporo, Nelly Mukazayire yatumiwe mu Gitaramo cy'Urwenya kirimo Dogiteri Nsabi n'abandi bakomeye
Imyidagaduro

Minisitiri wa Siporo, Nelly Mukazayire yatumiwe mu Gitaramo cy'Urwenya kirimo Dogiteri Nsabi n'abandi bakomeye

Minisitiri wa Siporo, Nelly Mukazayire, yatumiwe mu gitaramo cya Gen-Z Comedy Show, kizitabirwa n'abanyarwenya bazwi nka Dogiteri Nsabi,Umushumba n'abandi bakomeye.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 13 yashize
Uzacyumva uri i Rwanda - Umuhanzi Ruti Joel yasubije Sherrie Silver wavuze ko atumva Ikinyarwanda
Imyidagaduro

Uzacyumva uri i Rwanda - Umuhanzi Ruti Joel yasubije Sherrie Silver wavuze ko atumva Ikinyarwanda

Umuhanzi Ruti Joel yasubije Sherrie Silver uherutse kwihenura ku bantu, avuga ko abamwandikira ikinyarwanda baba bata igihe cy'ubusa.

ISHIMWE Didier Olivieriminsi 1 yashize
Aho aciye bamwakirana Ibyubahiro Gusa - Lionel Messi yatangiye imyiteguro yo gusezera mu Ikipe y'Igihugu
Imikino

Aho aciye bamwakirana Ibyubahiro Gusa - Lionel Messi yatangiye imyiteguro yo gusezera mu Ikipe y'Igihugu

Lionel Messi yatangiye imyiteguro yo gusezera mu Kipe y'Igihugu ya Argentine aho yamaze kugera mu myitozo n'abandi bakinnyi bitegura Umukino uzahuza Argentine na Benin.

ISHIMWE Didier Olivieriminsi 2 yashize