Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu yasabye abangavu gutinyuka bagahakanira abashaka kubasambanya
INKURU NYAMUKURU

Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu yasabye abangavu gutinyuka bagahakanira abashaka kubasambanya

KWIZERA Jean de Dieu2026 Gashyantare 234 min gusoma
Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu yasabye abangavu gutinyuka bagahakanira abashaka kubasambanya
Sanga:
writer.umunsi.com

Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu (NCHR) yasabye urubyiruko by’umwihariko abangavu gutinyuka bakamenya kuvuga oya, bahakanira abashaka kubagusha mu busambanyi, kuko bishobora kubagiraho ingaruka zirimo inda zitateganyijwe n’ibindi bibazo byabangiriza ejo hazaza. Ibi byagarutsweho kuri uyu wa Mbere tariki ya 23 Gashyantare 2026, ubwo iyi Komisiyo yatangizaga icyumweru cy’ubukangurambaga mu mashuri yisumbuye kigamije kongerera abanyeshuri ubumenyi ku burenganzira bw’umwana, ingaruka z’inda ziterwa abangavu n’uburyo zakwirindwa. Perezida wa Komisiyo, Umurungi Providence, yasabye urubyiruko gushikama ku ijambo “oya” ku muntu uwo ari we wese washaka kubasambanya.

Yanabasabye ko mu gihe bahungabanyijwe batanga amakuru ku nzego zibishinzwe, ababigizemo uruhare bagakurikiranwa. Yagaragaje ko hari abana baterwa inda ariko abazibatera ntibamenyekane cyangwa bagakingirwa ikibaba ntibakurikiranwe. Yashimangiye ko gukurikirana no guhana ababikora byafasha kugabanya iki kibazo, kuko amategeko ahari kandi akomeye.

Abanyeshuri bo mu Rwunge rw’Amashuri rwa Camp Kigali bagaragaje ko zimwe mu mpamvu zitera abangavu kutavuga oya zirimo isoni n’ubwoba, bikorera icyuho abashaka kubashuka. Banavuze ko ubukene, kwifuza ibyo batishoboye kugeraho ndetse n’amakimbirane yo mu miryango biri mu bituma bamwe bagwa mu bishuko. Mbabazi Hirwa wiga mu mwaka wa kabiri w’amashuri yisumbuye yavuze ko bamwe batinya kuvuga oya bitewe n’imiterere yabo cyangwa ubukene, bigatuma bagwa mu bishuko by’ababizeza amafaranga cyangwa impano.

Kirezi Sada wiga mu mwaka wa kane na we yavuze ko hari abatinya ko uwahakaniwe yabagirira nabi cyangwa akabaseka. Abahungu na bo bagaragaje ko abangavu bamwe bagira isoni zo guhakana, ariko basaba bagenzi babo kubahiriza inshuti zabo no kwirinda kubashyira mu bikorwa byabangiza ubuzima. Banagaragaje ko guhatiriza cyangwa gusaba igihembo nyuma yo gufasha umukobwa bidakwiye.

Irakoze Mugabo Frank wiga mu mwaka wa gatanu yavuze ko hari abakobwa bashukwa n’abasore batagamije ibyiza, bityo abasore bakwiye kumenya ko gutera inda umukobwa atari umukino. Girumugisha Jusper wiga mu mwaka wa gatandatu we yavuze ko abasore bakwiye kwirinda gushora abakobwa mu busambanyi, kandi ko niba umukobwa yanze, bagomba kubyubaha badahatirije. Ubushakashatsi bwa karindwi ku mibereho n’ubuzima by’abaturage (DHS 7) bwakozwe na Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare mu Rwanda (NISR) mu 2025, bwagaragaje ko ijanisha ry’abangavu baterwa inda mu Rwanda ryazamutse rigera kuri 8%, riva kuri 5% mu 2020.

Imibare ya Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango (MIGEPROF) igaragaza ko mu 2020 abangavu 19,701 batewe inda; mu 2021 bagera kuri 23,111; mu 2022 bagera kuri 24,472; mu 2023 bagera kuri 22,055; naho mu 2024 bagera kuri 22,454. Ubundi bushakashatsi bwakozwe na Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu mu 2025 bwagaragaje ko 57,1% by’abakobwa batewe inda batarageza ku myaka y’ubukure bazitewe n’abo basanzwe ari inshuti; 7% bazitewe n’abaturanyi; 2% bazitewe n’abo bafitanye isano. Mu bangavu babajijwe, 470 bangana na 68% bari munsi y’imyaka 18 batewe inda biturutse ku cyaha cyo gusambanya umwana; 50 bangana na 7% bazitewe n’ihohoterwa rishingiye ku gufatwa ku ngufu; naho 170 bangana na 25% bafite hagati y’imyaka 18 na 19 batewe inda zitateganyijwe nyuma y’imibonano mpuzabitsina bakoze ku bwumvikane.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Ray J yongeye kujyanwa mu bitaro ikitaraganya nyuma yo kubwirwa ko asigaje ukwezi kwo kubaho
INKURU NYAMUKURU

Ray J yongeye kujyanwa mu bitaro ikitaraganya nyuma yo kubwirwa ko asigaje ukwezi kwo kubaho

Umuhanzi w’Umunyamerika Ray J yongeye kujyanwa mu bitaro nyuma yo kugira ikibazo mu buryo butunguranye ubwo yari ari gukora ‘Livestream’.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 23 yashize
Impamvu Ishimwe Vestine yanze kwereka umwana Idrissa Ouedraogo bamubyaranye
INKURU NYAMUKURU

Impamvu Ishimwe Vestine yanze kwereka umwana Idrissa Ouedraogo bamubyaranye

Ni urubanza rwamaze isaha irenga ruburanishwa, aho Idrissa Ouedraogo yari yarwitabiriye ari kumwe n’umunyamategeko we mu gihe Ishimwe Vestine we yari ahagarariwe n’umunyamategeko we.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Amashuri agera kuri 400 mu Bufaransa yafunzwe kubera imyigaragambyo y’abanyeshuri
INKURU NYAMUKURU

Amashuri agera kuri 400 mu Bufaransa yafunzwe kubera imyigaragambyo y’abanyeshuri

Ibigo by’amashuri bigera kuri 400 mu Bufaransa byitezwe gukomeza gufunga kuri uyu wa Gatanu, nyuma y’uko imyigaragambyo y’abanyeshuri yamagana ibibazo biri mu burezi ikomeje mu bice bitandukanye by’Igihugu.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Trump yongeye kuvugwaho gusinzirira muri White House
INKURU NYAMUKURU

Trump yongeye kuvugwaho gusinzirira muri White House

Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yongeye kuvugwaho ko yaba yasinziriye mu muhango wabereye muri White House ku wa 28 Nzeri 2026. Ibi byakuruye impaka cyane cyane bitewe n’uko Trump ubwe yamaze imyaka anenga uwahoze ari Perezida Joe Biden, amwita “Sleepy Joe” kandi akamushinja kutagira imbaraga no kutaba maso bihagije.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 5 yashize
‎Umunyamideri Zari yakuye abantu mu tujijo avuga igihe nyakuri yavukiye ‎
INKURU NYAMUKURU

‎Umunyamideri Zari yakuye abantu mu tujijo avuga igihe nyakuri yavukiye ‎

‎Zari Hassan umwe mu banyamideli bakabo muri Uganda no muri Afurika y'Epfo akaba n’umushoramari, yongeye kuvugwa cyane ku mbuga nkoranyambaga nyuma yo gusobanura amakuru yari amaze igihe avugwa ku mwaka yavukiyemo bigatera benshi urujijo ku myaka ye nyakuri. Ibi bivutse ko afite imyaka 46 y'amavuko aho kuba 48.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 6 yashize

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 46 zashize
Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize
Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda
Imikino

Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda

Umutoza w’Ikipe y’Igihugu ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Sébastien Desabre, yavuze ko yemeye gutsindwa na Uganda, ashimangira ko umukino wa gicuti wabahuje wari ugamije cyane kureba ubushobozi bw’abakinnyi bashya bahamagawe mu ikipe y’Igihugu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 11 yashize