Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia
Hanze

Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia

KUBWIMANA Samson2026 Gashyantare 94 min gusoma
Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia
Sanga:
writer.umunsi.com
Eritrea yamaganye byimazeyo ibirego bya Ethiopia biyishinja ko hari ingabo zayo ziri ku butaka bwa Ethiopia, ivuga ko ibyo birego ari ibinyoma byahimbwe kandi bigamije gukongeza umwuka mubi umaze igihe uri hagati y’ibi bihugu byombi byo mu ihembe rya Afurika. Mu itangazo ryasohowe kuri uyu wa Mbere, Minisitiri w’Itangazamakuru wa Eritrea, Yemane Gebremeskel, yavuze ko amagambo Ethiopia ikomeje gutangaza kuri Eritrea atangaje mu mvugo no mu ntego ziyihishe inyuma, ashimangira ko atagamije amahoro ahubwo ari ubushotoranyi. Yagize ati: “Ibirego bishinjwa Eritrea bigaragara neza ko ari ibinyoma byahimbwe. Biratangaje mu buryo byatanzwe, mu mpamvu zibishamikiyeho no mu ntego rusange bigamije.” Uyu muyobozi yongeyeho ko Eritrea idafite inyota cyangwa ubushake bwo kwinjira mu mpaka zidafite umumaro, avuga ko gukomeza amagambo ashaririye byarushaho gukongeza no gukaza umwuka mubi uriho hagati y’ibihugu byombi. Ibi birego byongeye kugaruka mu gihe Ethiopia yari yasabye Eritrea, ku wa Gatandatu ushize, gukuramo ingabo zayo ku butaka bwa Ethiopia, inashinja Eritrea gukorana n’imitwe yitwaje intwaro irwanya ingabo za leta, cyane cyane mu karere ka Amhara. Icyo gihe Addis Ababa yavuze ko ibyo atari ubushotoranyi gusa, ahubwo ari ibikorwa by’ubugizi bwa nabi bweruye. Ku rundi ruhande, Eritrea yahakanye yivuye inyuma ibyo birego byose, ishimangira ko idashyigikira umutwe uwo ari wo wose urwanya Ethiopia, kandi ko ikomeje gushyigikira ituze n’umutekano mu karere. Umubano hagati ya Eritrea na Ethiopia umaze imyaka myinshi utifashe neza, kuva Eritrea yabona ubwigenge mu 1993 nyuma y’imyaka myinshi y’intambara yayirwanije na Ethiopia. Mu myaka yakurikiyeho, ibi bihugu byombi byongeye kurwana intambara y’imipaka hagati ya 1998 na 2000, yahitanye abantu ibihumbi byinshi. Nubwo Minisitiri w’Intebe wa Ethiopia, Abiy Ahmed, yagerageje kunoza umubano na Eritrea ageze ku butegetsi, bikamuhesha n’Igihembo cy’Amahoro cyitiriwe Nobel muri 2019, umubano wongeye kuzamo agatotsi nyuma y’intambara yo mu karere ka Tigray hagati ya 2020 na 2022. Nubwo guverinoma zombi zakoranye mu kurwanya inyeshyamba zo muri Tigray, zaje kutumvikana ku masezerano y’amahoro yasinyiwe i Pretoria muri Afurika y’Epfo, icyo gihe aya masezerano yasabaga ko ingabo z’amahanga kuva mu gace ka Tigray. Gusa ahanini izavugwaga, zari ingabo za Eritrea nubwo yo itariri muri ayo masezerano. Intambara yo mu Tigray yahitanye nibura abantu basaga ibihumbi magana atandatu (600,000), nk’uko byatangajwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe. Gusa n’ubundi hhagati y’ibi Bihugu, umwuka mubi uracyari mwinshi. Eritrea ishinja Ethiopia idafite inyanja kwifuza icyambu cya Assab, mu gihe Addis Ababa yavuze kenshi ko ikeneye inzira igana ku nyanja mu buryo bw’amahoro.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola
Hanze

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bufaransa, Jean-Noël Barrot, yongeye gushimangira ko Igihugu cye kizakomeza gufasha Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) mu guhangana n’icyorezo cya Ebola, anavuga ko u Bufaransa bushaka gutanga andi mafaranga yo gukomeza ibikorwa byo kukirwanya.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 11 yashize
Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’
Hanze

Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’

Umunyamakuru wamamaye mu itangazamakuru ry’imyidagaduro ry’u Rwanda, Issiaka Mulemba yarangije imyitozo n’amasomo amwemerera kwinjira mu gisirikare cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika kirwanira mu kirere “U.S Air Force”.

Ass. Editoriminsi 2 yashize
DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge
Hanze

DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge

Polisi yo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (PNC) yatangiye ibikorwa byo kurwanya icuruzwa n’ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge ihereye mu Mugi wa Kinshasa.

Ass. Editoriminsi 2 yashize
Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika
Hanze

Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika

Igihugu cya Taiwan cyakiriye indege ebyiri za mbere z’intambara zo mu bwoko bwa F-16V Block 70 zakorewe muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, mu gihe iki Gihugu gikomeje kuvugurura ubushobozi bw’ingabo zacyo mu rwego rwo guhangana n’ingaruka z’umutekano.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO
Hanze

Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO

Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, yavuze ko igihugu cye gishobora gukoresha intwaro zose gifite, zirimo n’intwaro za kirimbuzi, mu gihe u Burusiya bwaba bugabweho igitero cya gisirikare na NATO.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro
Hanze

Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro

Edward Rukidi Kijanangoma, wahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo muri Uganda ndetse wanakoze kuri Televiziyo y’u Rwanda aho yitwaga Eddie Nkurukenzire, yimitswe nk’Umwami mushya wa Tooro, aba uwa 13 uyoboye ubwami bw’Abatooro, nyuma y’impaka zari zimaze iminsi ku wagombaga gusimbura Umwami Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV watanze.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 5 yashize

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 43 zashize
Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize