Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, yavuze ko igihugu cye gishobora gukoresha intwaro zose gifite, zirimo n’intwaro za kirimbuzi, mu gihe u Burusiya bwaba bugabweho igitero cya gisirikare na NATO.
Putin yabivugiye ku wa 1 Ukwakira 2026 mu nama ngarukamwaka ya ‘Valdai Discussion Club’ yabereye i Moscou, aho yanagarutse ku mpungenge z’umutekano mu Karere ka Baltic ndetse n’intambara yo muri Ukraine.
Putin yavuze ko mu gihe haba igitero simusiga ku Burusiya, cyane cyane ku gace ka ‘Kaliningrad’, ikibazo cyo gukoresha intwaro zose igihugu gifite cyahita kijya ku murongo w’ibigomba kwitabwaho ubundi bakirwanaho bamagana umwanzi.
Kaliningrad ni agace k’u Burusiya kari ku Nyanja ya Baltic, hagati ya Polonye na Lithuania.
Putin yagize ati: “Niba habaye igitero simusiga ku Burusiya, by’umwihariko Kaliningrad, ikibazo cyo gukoresha intwaro zose igihugu cyacu gifite cyahita kijya ku murongo w’ibyigwa”.
Putin avuga ko u Burusiya budateganya gutera NATO.
Nubwo yatanze uwo muburo, Putin yavuze ko u Burusiya “budateganya gutera umuntu uwo ari we wese”, kandi ko budafite gahunda yo gutera ibihugu by’u Burayi mu 2029, 2030 cyangwa 2050. Yavuze ko icyo u Burusiya bwakora ari ugusubiza igitero bwaba bwagabweho.
Putin kandi yavuze ko NATO iruta u Burusiya cyane mu bunini n’ubushobozi bw’ingabo, ariko avuga ko Moscou ifite ubushobozi bw’intwaro ibona nk’inyungu mu gihe habaye intambara. Yavuze kandi ko azi neza ko Ubufaransa n’u Bwongereza bifite intwaro za kirimbuzi.
Kaliningrad yabaye intandaro y’umwuka mubi hagati ya Moscou na NATO
NATO yasubije ivuga ko ari umuryango ugamije kwirwanaho, kandi isaba Moscou guhagarika amagambo ajyanye n’intwaro za kirimbuzi.
Umunyamabanga Mukuru wa NATO, Mark Rutte, yavuze ko nta kimenyetso kigaragaza ko hari igitero cy’u Burusiya kuri NATO kiri hafi kuba, kandi ko isuzuma ry’umutekano w’umuryango ritigeze rihinduka. Mu ijambo rye, Putin yanavuze ko nta muntu ushobora kwizeza ko intwaro za kirimbuzi zitazigera zikoreshwa.
Yavuze ko ibihugu bikomeye ku isi bifite intwaro zishobora guteza akaga gakomeye ku bantu no ku Isi muri rusange, asaba ko amakimbirane mpuzamahanga atagezwa ku rwego rutuma ibintu bigera ku “ngaruka zitagira igaruriro”.
Yaburiye kandi ko gukomeza kuzamura urugero rw’ibikorwa byo kwihorera bishobora kugera ku gihe aho ibintu bitakosorwa. Putin yanagarutse ku ntambara yo muri Ukraine, aho akomeje kuvuga ko u Burusiya bwafashe icyemezo cyo gutera Ukraine kubera impamvu z’umutekano.
Ku rundi ruhande, Ukraine n’ibihugu by’iburengerazuba bivuga ko u Burusiya ari bwo bwatangije igitero cyagutse kuri Ukraine mu 2022. Putin kandi yavuze ko ibitero bya Ukraine ku nganda zitunganya peteroli mu Burusiya byagize ingaruka ku bukungu bw’igihugu, avuga ko byagabanyije umusaruro mbumbe w’igihugu (GDP) ku kigero cya hafi 1%.
Muri iki gihe, amakimbirane hagati y’u Burusiya na NATO akomeje kwiyongera mu magambo no mu bikorwa bya gisirikare, cyane cyane mu karere ka Baltic. U Burusiya bushinja NATO ibikorwa bibangamira umutekano wa Kaliningrad, mu gihe NATO ivuga ko ibikorwa byayo bigamije kwirinda kandi ko nta gikorwa cyo gutera ako gace iteganya.
