Minisitiri w'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi, Dr. Utumatwishima Jean Nepo Abdallah, yavuze ko impaka zaterwaga n’imyambarire y’abakobwa n’abagore mu bitaramo n’ahandi hahurira abantu benshi zasize isomo rikomeye, ririmo gukomeza kwigisha abasore n’abagabo “kubaha umubiri w’umwana w’umukobwa”.
Ibi yabigarutseho kuri uyu wa Gatatu, tariki ya 21 Ukwakira 2026, ubwo yagezaga ijambo ku rubyiruko rwitabiriye ikiganiro ‘Meet The President’, cyahuje Perezida Paul Kagame n’urubyiruko muri BK Arena.
Mu byo Minisitiri Utumatwishima yagarutseho harimo ingingo y’imyambarire y’abakobwa n’abagore yateje impaka mu mpera za Kanama 2026, cyane cyane nyuma y’uko hari abakobwa bangiwe kwinjira mu gitaramo cy’umuhanzi Diamond Platnumz kubera imyambaro bari bambaye.
Iyi ngingo yakuruye ibitekerezo bitandukanye ku mbuga nkoranyambaga no mu biganiro by’abantu, bamwe bashyigikira ko abategura ibitaramo bagira amabwiriza agenga imyambarire, mu gihe abandi bagaragazaga ko umuntu akwiriye guhabwa uburenganzira bwo guhitamo icyo yambara.
Mu ijambo rye, Minisitiri Utumatwishima yavuze ko nubwo ibitekerezo bagaragaje kuri iyi ngingo bitashimishije buri wese, byabahaye umwanya wo gutega amatwi urubyiruko no kwakira ibitekerezo byarwo.
Yasobanuye ko mu butumwa bari baratanze, bagaragaje ko kunywa inzoga nyinshi bishobora gutuma umuntu atakaza ubushishozi, akishora mu bikorwa atari asanzwe ateganya, bityo bikaba byamushyira mu kaga ko gukorerwa ibikorwa bimugiraho ingaruka.
Yagize ati: “Iyo wasinze ushobora gukora ibintu biteye isoni utateganyaga, hari abagufatirana mu ntege zawe bakaba bagukoresha amakosa. Tubagira inama ko byaba byiza iyo ugiye gutarama wajyayo wambaye ibyatuma wisanzura ariko udasamaye, ntabwo babikunze cyane.”
Yakomeje avuga ko hari abamunengaga kuri iyi ngingo ndetse bakavuga ko bazamurega nibaramuka babonye umwanya wo guhura n’Umukuru w’Igihugu imbonankubone. Ibyo byatumye aboneraho umwanya wo kwivugaho ko na we yari akwiye kwemera ko ibyo bitekerezo byakuruye impaka.
Ati: “Icyakora twabateze amatwi, benshi batugaragariza ukuri kuri mu byo bavuga, idirishya ryo kuganira turarifungura. Isomo twakuyemo ni uko tugomba gukomeza kwigisha abasore n’abagabo kubaha umubiri w’umwana w’umukobwa.”
Mu butumwa bwa Minisitiri Utumatwishima, hagaragayemo ko nubwo impaka zishingiye ku myambarire zishobora gutuma abantu batumvikana, ibiganiro hagati y’impande zitandukanye bishobora gufasha mu gusobanukirwa ibibazo no kubishakira ibisubizo.
Yagaragaje kandi ko ikibazo cy’umutekano n’icyubahiro by’abakobwa n’abagore kidakwiye kureberwa gusa mu myambaro bambara, ahubwo ko hakenewe no kwigisha abasore n’abagabo kububaha.
Ibi bishyira mu mwanya wa mbere inshingano za buri wese mu kubaka umuryango urimo ubwubahane, aho imyambarire y’umuntu idakoreshwa nk’impamvu yo kumusuzugura, kumushyira mu kaga cyangwa kumukorera ibikorwa atifuza.
Ku rundi ruhande, Minisitiri Utumatwishima yanagarutse kuri gahunda yo kurwanya inzoga zitujuje ubuziranenge, agaragaza ko ari imwe mu ngingo ziri mu biganiro bigamije guteza imbere imibereho myiza y’urubyiruko.
Ni muri urwo rwego havuzwe na gahunda ya ‘Sober Gen’, igamije gushishikariza urubyiruko kwirinda ibisindisha no gufata ibyemezo birengera ubuzima bwarwo.
Ikiganiro ‘Meet The President’ cyabaye umwanya ku rubyiruko wo kuganira na Perezida Paul Kagame ku bibazo birureba, ibitekerezo byarwo n’uruhare rushobora kugira mu iterambere ry’igihugu.
Ku bijyanye n’impaka z’imyambarire, ubutumwa Utumatwishima yasize bwibanze ku isomo avuga ko rikwiye gukomeza guhabwa urubyiruko: kubaha umubiri w’umukobwa no kumva ko buri wese afite inshingano zo kubaka umuco w’ubwubahane.
