Yoon Suk Yeol wahoze ari Perezida wa Koreya y'Epfo yakatiwe igifungo cy'imyaka 5
Hanze

Yoon Suk Yeol wahoze ari Perezida wa Koreya y'Epfo yakatiwe igifungo cy'imyaka 5

KWIZERA Jean de Dieu2026 Mutarama 164 min gusoma
Yoon Suk Yeol wahoze ari Perezida wa Koreya y'Epfo yakatiwe igifungo cy'imyaka 5
Sanga:
writer.umunsi.com

Urukiko rukuru rwa Koreya y’Epfo rwahamije uwahoze ari Perezida Yoon Suk Yeol ibyaha bikomeye bifitanye isano n’igerageza ryo gutangaza ubutegetsi bwa gisirikare bw’agateganyo (martial law) mu mpera z’umwaka wa 2024, rumukatira igifungo cy’imyaka itanu. Icyemezo cyafashwe n’Urukiko rwa Central District Court i Seoul cyatangaje ko Yoon atubahirije amategeko n’Itegeko Nshinga, n’ubwo yari afite inshingano zo kuyabungabunga no kuyubahiriza kurusha abandi bose. Mu byaha yahamijwe harimo kubangamira inzego zishinzwe kubahiriza amategeko mu gihe zari zigiye gushyira mu bikorwa impapuro zo kumufata, gukoresha no guhimba inyandiko za Leta mu buryo bunyuranyije n’amategeko, ndetse no gutangaza martial law atanyuze mu nzira zemewe n’amategeko.

Urukiko rwasobanuye ko ibyemezo yafashe byashyize igihugu mu gihirahiro cy’umutekano n’imiyoborere, bigatera impagarara zikomeye mu baturage. Umucamanza Baek Dae-hyun yavuze ko Yoon yagaragaje imyitwarire itajyanye n’inshingano ze zo kurengera Itegeko Nshinga. Yashimangiye ko nubwo yari afite inshingano zo kubera igihugu icyitegererezo cy’imiyoborere myiza, ibikorwa bye byagaragaje gusuzugura amategeko n’indangagaciro za demokarasi.

Urukiko rwemeje ko uburemere bw’ibyaha bye bukomeye cyane ku buryo budashobora kwirengagizwa. Nyuma y’itangazwa ry’uru rubanza, Yoon yahawe iminsi irindwi yo kuba yajuririra umwanzuro wafashwe. Umwe mu banyamategeko be yatangaje ko bazajurira, bavuga ko icyemezo cy’urukiko gifite aho gishingiye ku mpamvu za politiki kurusha amategeko.

Ibi byakomeje guteza impaka mu gihugu, aho bamwe mu bamushyigikiye bateraniye hanze y’urukiko bagaragaza ko batanyuzwe n’uyu mwanzuro. Uyu mwanzuro w’urukiko ni intangiriro y’uruhererekane rw’imanza ziregwa Yoon zose zishingiye ku igerageza rye ryo gutangaza martial law mu 2024. Nubwo iryo tegeko ryagumyeho amasaha make gusa, ryateje imyigaragambyo n’impungenge nyinshi mu gihugu cyari kizwi nk’icyitegererezo cya demokarasi ikomeye kandi ihamye muri Aziya.

Nubwo yakatiwe igifungo cy’imyaka itanu, Yoon aracyari gukurikiranwa ku kindi cyaha gikomeye kurushaho cyo kugerageza kwigomeka ku butegetsi. Iki cyaha gishobora kumuviramo igihano gikomeye cyane kirimo n’urupfu, nk’uko bisabwa n’ubushinjacyaha. Icyemezo kuri uru rubanza giteganyijwe gufatwa mu gihe cya vuba.

Yoon yari yarasezerewe ku buyobozi anafungwa nyuma yo kweguzwa ku butegetsi n’Inteko Ishinga Amategeko, icyemezo cyafashwe mu Ukuboza 2024 nyuma y’uko atangaje martial law. We yakomeje guhakana ibyaha byose, avuga ko yakoze ibyo yakoze ashingiye ku bubasha yahawe n’Itegeko Nshinga kandi agamije gukemura inzitizi yavugaga ko opposition yashyiraga mu mikorere ya Leta. Nk’uko byatangajwe n’ibiro ntaramakuru bya Leta Yonhap, igihano cy’imyaka itanu Yoon yakatiwe kiri munsi y’icyo abashinjacyaha bari basabye.

Icyakora, byagaragajwe ko uyu mwanzuro ushobora kugira ingaruka zikomeye ku rubanza rwe rukomeye rujyanye no kwigomeka ku butegetsi, aho ubushinjacyaha bukomeje gusaba igihano cy’urupfu. Ibyabaye kuri Yoon Suk Yeol byabaye isomo rikomeye ku gihugu no ku bayobozi, bigaragaza ko no ku rwego rwo hejuru cyane rw’ubuyobozi, nta muntu uri hejuru y’amategeko. Urubanza rwe rwashimangiye ko demokarasi ikeneye kubahirizwa n’abayiyobora, kandi ko kurenga ku mategeko bishobora kugira ingaruka zikomeye ku gihugu no ku muntu ku giti cye.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola
Hanze

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bufaransa, Jean-Noël Barrot, yongeye gushimangira ko Igihugu cye kizakomeza gufasha Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) mu guhangana n’icyorezo cya Ebola, anavuga ko u Bufaransa bushaka gutanga andi mafaranga yo gukomeza ibikorwa byo kukirwanya.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 11 yashize
Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’
Hanze

Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’

Umunyamakuru wamamaye mu itangazamakuru ry’imyidagaduro ry’u Rwanda, Issiaka Mulemba yarangije imyitozo n’amasomo amwemerera kwinjira mu gisirikare cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika kirwanira mu kirere “U.S Air Force”.

Ass. Editoriminsi 2 yashize
DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge
Hanze

DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge

Polisi yo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (PNC) yatangiye ibikorwa byo kurwanya icuruzwa n’ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge ihereye mu Mugi wa Kinshasa.

Ass. Editoriminsi 2 yashize
Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika
Hanze

Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika

Igihugu cya Taiwan cyakiriye indege ebyiri za mbere z’intambara zo mu bwoko bwa F-16V Block 70 zakorewe muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, mu gihe iki Gihugu gikomeje kuvugurura ubushobozi bw’ingabo zacyo mu rwego rwo guhangana n’ingaruka z’umutekano.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO
Hanze

Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO

Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, yavuze ko igihugu cye gishobora gukoresha intwaro zose gifite, zirimo n’intwaro za kirimbuzi, mu gihe u Burusiya bwaba bugabweho igitero cya gisirikare na NATO.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro
Hanze

Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro

Edward Rukidi Kijanangoma, wahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo muri Uganda ndetse wanakoze kuri Televiziyo y’u Rwanda aho yitwaga Eddie Nkurukenzire, yimitswe nk’Umwami mushya wa Tooro, aba uwa 13 uyoboye ubwami bw’Abatooro, nyuma y’impaka zari zimaze iminsi ku wagombaga gusimbura Umwami Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV watanze.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 5 yashize

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 45 zashize
Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize