Abagore barenga ibihumbi 35 mu Rwanda bifungishije burundu
Izindi nkuru

Abagore barenga ibihumbi 35 mu Rwanda bifungishije burundu

KWIZERA Jean de Dieu2026 Mutarama 85 min gusoma
Abagore barenga ibihumbi 35 mu Rwanda bifungishije burundu
Sanga:
writer.umunsi.com

Mu Rwanda, abagore barenga 35. 105 bafashe umwanzuro wo kwifungisha burundu mu rwego rwo kuboneza urubyaro, aho 4. 219 muri bo bifungishije mu mwaka wa 2024.

Ni imibare igaragara muri raporo ngarukamwaka y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare (NISR) yiswe Statistical Year Book 2025, igaragaza ko umubare w’Abanyarwanda bitabira gahunda zo kuboneza urubyaro ukomeje kwiyongera uko imyaka ishira. Raporo igaragaza ko muri rusange abakoresha uburyo bwo kuboneza urubyaro mu Rwanda bamaze kugera ku barenga miliyoni ebyiri, bavuye kuri miliyoni 1,5 mu mwaka wa 2019. Ibi bivuze ko mu gihe cy’imyaka itanu, abantu barenga ibihumbi 492 biyongereye mu bakoresha serivisi zo kuboneza urubyaro.

Mu buryo butandukanye bukoreshwa mu Rwanda, ubukunze gukoreshwa cyane ni ubwa agapira (implant), bukoreshwa n’abantu 879. 113, barimo 212. 974 batangiye kubukoresha mu 2024.

Bukurikirwa n’uburyo bw’inshinge bukoreshwa n’abantu 671. 008, barimo 180. 182 batangiye kubukoresha mu 2024.

Hakurikiraho uburyo bw’ibinini, aho abakoresha ubu buryo bageze kuri 348. 291, barimo 141. 205 batangiye kubukoresha mu mwaka wa 2024.

Abakoresha uburyo bwa IUD, ni ukuvuga agapira gashyirwa mu mura gakorana n’imisemburo gatuma umuntu adasama, bageze kuri 51. 630, barimo 11. 990 bashya.

Nubwo benshi bakomeje kwitabira uburyo bugezweho bwo kuboneza urubyaro, haracyari abakomeye ku buryo gakondo bagera kuri 25. 705, bakoresha kubara iminsi, urunigi n’ubundi buryo batabasaba guhura na muganga cyangwa kugura imiti. Umubare w’abagore bifungisha burundu wagaragaje izamuka rikomeye uko imyaka yagiye ishira.

Mu 2019 bari 14. 456, mu 2020 bagera kuri 18. 350, mu 2021 bagera kuri 20.

904. Mu 2022 bageze kuri 26. 285, mu 2023 bagera kuri 31.

439, kugeza mu 2024 bageze kuri 35. 105. No ku ruhande rw’abagabo, hari abarenze 4.

432 bifungishije burundu bakoresheje uburyo bwa vasectomy, barimo 121 bifungishije mu 2024. Ubu buryo bukorwa hifashishijwe gufunga inzira iva mu dusabo tw’intanga z’abagabo, bigatuma intanga ngabo zidashobora gusohoka. Ni bwo buryo bwonyine bwo kwifungisha burundu bukorwa n’abagabo, kandi ni bwo bwitabirwa cyane ugereranyije n’ubundi.

Ubushakashatsi bwa karindwi ku bwiyongere n’ubuzima bw’abaturage (DHS 7) bwakozwe mu 2025 bwerekanye ko abagore bubatse bari hagati y’imyaka 15 na 49 bakenera serivisi zo kuboneza urubyaro ari 78%. [caption id="attachment_44186" align="alignnone" width="1157"] Muri abo, 64% bakoresha uburyo bugezweho, 5% bakoresha uburyo gakondo, mu gihe 9% baba batarabona uburyo bubanogeye. [/caption] Kuboneza urubyaro ni imwe muri gahunda Leta y’u Rwanda yashyize imbere mu rwego rwo kugabanya umuvuduko w’ubwiyongere bw’abaturage, kurwanya ubukene no kunoza serivisi z’ubuzima n’imibereho myiza y’abaturage muri rusange.

Imibare ya NISR igaragaza ko ubwiyongere bw’Abanyarwanda mu myaka icumi, kuva mu 2012 kugeza mu 2022, bwari ku kigero cya 2,3%. Icyakora, iki kigo kigaragaza ko mu mwaka wa 2050, umubare w’Abanyarwanda uzava kuri miliyoni zisaga gato 14,1 uriho ubu ukagera ku barenga miliyoni 22, mu gihe ubuso bw’igihugu buzaguma ari bumwe. Ibi ahanini biterwa n’uko Umunyarwandakazi abarirwa ko abyara abana 3,6, mu gihe impuzandengo ku rwego mpuzamahanga ari 2,3.

Nubwo umubare w’abaturage uteganyijwe gukomeza kwiyongera, hari intambwe igaragara imaze guterwa mu kugabanya umubare w’abana umugore abyara. Uwo mubare wagabanutse uva kuri 8,6 mu 1978, ugera kuri 6,9 mu 1991, ugera kuri 5,9 mu 2002, ugabanuka kugera kuri 4,0 mu 2012. Ibi byajyanye kandi no kugabanyuka kw’igwingira ry’abana n’impfu z’abagore bapfa babyara, aho bavuye kuri 203 ku babyeyi 100.

000 mu 2020, bageza kuri 149 mu 2025. Nubwo hari byinshi byagezweho, haracyari imbogamizi zirimo ikibazo cy’abangavu baterwa inda. Ubushakashatsi bwa DHS 7 bwerekanye ko abangavu baterwa inda biyongereye bagera kuri 8% bavuye kuri 5% mu 2020, bigaragaza ko hakiri urugendo rwo gukomeza kunoza ubukangurambaga n’uburezi mu byerekeye ubuzima bw’imyororokere.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Umunyonzi wo muri RD Congo yapfiriye mu rugendo rwo kwimakaza amahoro
Izindi nkuru

Umunyonzi wo muri RD Congo yapfiriye mu rugendo rwo kwimakaza amahoro

Abategetsi bo muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC/RDC) batangaje urupfu rw'umunyonzi wari ukiri muto watangije gahunda yo kwimakaza amahoro muri icyo gihugu kirangwamo intambara, mu kunyonga igare kuva i Goma mu burasirazuba bw'icyo gihugu yerekeza mu murwa mukuru Rabat wa Maroc.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 20
‎Impanga z'abagore babiri ku myaka 49 basanze badahuje ba Se
Izindi nkuru

‎Impanga z'abagore babiri ku myaka 49 basanze badahuje ba Se

‎Lavinia na Michelle Obsbourne ntabwo bahuje ba Se nyamara baravutse ari impanga. Aba bagore kuri ubu bafite imyaka 49 y'amavuko.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 30
‎Ibyo abagabo bicuza cyane iyo bageze mu myaka 60
Izindi nkuru

‎Ibyo abagabo bicuza cyane iyo bageze mu myaka 60

‎Abagabo hari igihe kigera bagasubiza amaso inyuma bagashaka kugarura ibyahise nyamara bitarashoboka. Muri iyi nkuru turibanda ku byo abagabo bageze mu myaka 60 bicuza cyane.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 29
‎Kenya : Umugabo yakangutse asohoka muri 'Moroge' nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye
Hanze

‎Kenya : Umugabo yakangutse asohoka muri 'Moroge' nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye

‎Mu Karere ka Naivasha mu Gihugu cya Kenya hakomeje kuvugwa inkuru idasanzwe y'umusore yavuye muri Moroge mu masaha y'Ijoro nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye ndetse n'umuryango we wiyakiriye.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 26
‎Igitsina gore : Imyambaro wakwambara uramutse ufite amaguru meza ugakebura ibikanu by'abagabo
Izindi nkuru

‎Igitsina gore : Imyambaro wakwambara uramutse ufite amaguru meza ugakebura ibikanu by'abagabo

‎N'ubwo bitemewe mu muco Nyarwanda kwambara impenure, ntibikuyeho ko benshi mu bagore n'abakobwa basomye , bakagira imyimvire yabo, bazambara (Mini) kandi bakumva ko baberewe ari na yo mpamvu muri iyi nkuru twateguye, utwambaro twambarwa n'abo bibwira ko bafite amaguru meza bakaberwa kurushaho abikwije.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 21

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 43 zashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize
Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda
Imikino

Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda

Umutoza w’Ikipe y’Igihugu ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Sébastien Desabre, yavuze ko yemeye gutsindwa na Uganda, ashimangira ko umukino wa gicuti wabahuje wari ugamije cyane kureba ubushobozi bw’abakinnyi bashya bahamagawe mu ikipe y’Igihugu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 11 yashize