Abanyarwanda barenga 54,000 basanzwemo Virus itera SIDA mu myaka 6 ishize
Inkuru ku Rwanda

Abanyarwanda barenga 54,000 basanzwemo Virus itera SIDA mu myaka 6 ishize

KWIZERA Jean de Dieu2026 Mutarama 125 min gusoma
Abanyarwanda barenga 54,000 basanzwemo Virus itera SIDA mu myaka 6 ishize
Sanga:
writer.umunsi.com
Nk’uko imibare y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare (NISR) igaragaza mu myaka itandatu ishize kugeza mu 2024, abantu 54.287 basanzwemo Virusi itera Sida, abo mu Mujyi wa Kigali n’abo mu Ntara y’Iburengerazuba bakiharira umubare munini. Imibare yatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare (NISR) igaragaza uko ubwandu bwa Virusi itera Sida buhagaze mu Rwanda mu myaka itandatu ishize kugera mu 2024. Iyi mibare yerekana ko muri iyo myaka yose abantu 54.287 ari bo basanzwemo Virusi itera Sida, bikagaragaza ko ikibazo cya Sida kikiri kihari n’ubwo hari intambwe igaragara imaze guterwa mu kuyikumira no kuyivura. Mu mwaka wa 2024 honyine, abantu 9.019 basanzwemo Virusi itera Sida. Muri abo, abagabo bari 3.503 mu gihe abagore bari 5.516. Aba banduye bagaragaye mu bantu 1.026.851 bari bipimishije, bigaragaza ko abagore bakomeje kugira umubare munini ugereranyije n’abagabo. Ibi ni na ko byagaragaye no mu myaka yabanje. Mu 2023 hapimwe abantu barenga miliyoni 1.1, aho abafite Virusi itera Sida bari 9.270, abagabo ari 3.752 n’abagore 5.518. Ibi byari byiyongereye ugereranyije n’umwaka wa 2022, aho abanduye bari 8.507 barimo abagabo 3.404 n’abagore 5.103, mu gihe na bwo hapimwe abantu barenga miliyoni 1.1. Mu 2021, abantu 9.422 basanzwemo Virusi itera Sida, abagabo bari 3.673 naho abagore bari 5.749, mu bantu barenga miliyoni 1.5 bari bapimwe. Mu 2020, abantu 9.279 basanganywe Virusi itera Sida mu bantu barenga miliyoni 2.09 bari bapimwe. Muri abo abagabo bari 3.577 naho abagore bari 5.702. Iyi mibare yari yariyongereye ugereranyije na 2019, aho hapimwe abantu bagera kuri miliyoni 2.6, hagasangwa abanduye 8.790 barimo abagore 4.750 n’abagabo 4.040. Ku bijyanye n’aho ubwandu bwiganjemo, Umujyi wa Kigali ukomeje kuba ku isonga mu kugira abantu benshi banduye Virusi itera Sida. Mu 2024, abatuye Kigali basanganywe Virusi itera Sida bari 2.883, mu 2023 bari 2.811 naho mu 2022 bari 2.756. No mu myaka yabanje, Kigali yari iyoboye kuko mu 2021 abanduye bari 2.983, mu 2020 bari 3.136 naho mu 2019 bari 3.707. Nyuma ya Kigali hakurikiraho Intara y’Iburasirazuba. Mu 2024, abanduye muri iyi ntara bari 2.439, mu 2023 bari 2.675, mu 2022 bari 2.675, mu 2020 bari 2.398 naho mu 2019 bari 2.676. Intara y’Amajyepfo na yo iza mu zikurikiraho kuko mu 2024 abanduye bari 1.573, mu 2023 bari 1.543, mu 2022 bari 1.420, mu 2021 bari 1.589, mu 2020 bari 1.665 naho mu 2019 bari 1.045. Mu Ntara y’Iburengerazuba, mu 2024 abantu 1.257 basanzwemo Virusi itera Sida. Mu 2023 bari 1.431, mu 2022 bari 1.400, mu 2021 bari 2.460, mu 2020 bari 1.319 naho mu 2019 bari 852. Mu Ntara y’Amajyaruguru na ho, abanduye mu 2024 bari 867, mu 2023 bari 810, mu 2022 bari 728, mu 2021 bari 932, mu 2020 bari 761 naho mu 2019 bari 510. Iyo mibare igaragaza kandi ko mu myaka itandatu ishize abantu benshi basanzwemo Virusi itera Sida biganjemo abari hejuru y’imyaka 25, bagera ku 41.385. Bakurikirwa n’urubyiruko ruri hagati y’imyaka 15 na 24, bagera kuri 11.234. Ibi bigaragaza ko Sida ikomeje kwibasira cyane abantu bakuru n’urubyiruko ruri mu kigero cyo gukora no kubaka igihugu. Abagore batwite bagaragaje na bo umubare uri hejuru. Mu 2024, abagore batwite bafite Virusi itera Sida bari 1.221, mu 2023 bari 1.141, mu 2022 bari 1.420, mu 2021 bari 1.625, mu 2020 bari 1.314 naho mu 2019 bari 1.831. Ibi bigaragaza akamaro ko gukomeza gahunda zo kwita ku bagore batwite kugira ngo hirindwe kwanduza abana bavuka. Nubwo bimeze bityo, hari intambwe ishimishije imaze guterwa. Mu 2024, abagore banduye Sida bari bafata imiti igabanya ubukana bwa virusi bari 5.570 bangana na 99%. Muri uwo mwaka kandi, couples 67.761 zarapimwe hasangwa izingana na 3.350 aho umwe yari afite Virusi itera Sida undi atayifite. Mu Ukuboza 2025, Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ubuzima (RBC) cyatangaje ko abantu bafite Virusi itera Sida mu Rwanda bageze ku bihumbi 234, naho buri mwaka iyi ndwara igahitana abagera ku 2.500. Ubwandu bushya bwari buri kuri 2,7% mu bantu bari hagati y’imyaka 15 na 49. Icyakora, u Rwanda rwageze ku ntego za Loni za 95-95-95, ndetse rurenga ku gipimo cya 96-98-98, bisobanuye ko abaturage benshi bamenye uko bahagaze, bafata imiti kandi batakiyanduza abandi. Minisiteri y’Ubuzima yagaragaje ko imbaraga zakoreshejwe mu kwita ku bafite Virusi itera Sida zitanga umusaruro, kuko mu 2025 abantu bayifite bari hejuru y’imyaka 50 bageze kuri 30% by’abayifite bose. Ibi bigaragaza ko ubuzima bw’abanduye bugenda burushaho kuba bwiza, bikagaragaza icyizere cy’uko gukumira no guhashya Sida bishobora kugerwaho mu gihe kiri imbere.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Umusore yagwiriwe n’ikirombe
Inkuru ku Rwanda

Umusore yagwiriwe n’ikirombe

Ndungutsimana Vincent w’imyaka 30 y’amavuko, yagiye gucukura amabuye y’agaciro mu buryo amategeko atemera, ikirombe kiramugwira.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 6 yashize
Nyaruguru: Umucuruzi w’akabari yishwe nyuma yo kwimana inzoga abakiriya
Inkuru ku Rwanda

Nyaruguru: Umucuruzi w’akabari yishwe nyuma yo kwimana inzoga abakiriya

Umugabo witwa Nshimiryayo Oswald w’imyaka 37 y’amavuko, wari umucuruzi w’akabari, yishwe akubiswe umuhini w’isuka mu mutwe n’umwe mu bagabo bari baje kumuguraho inzoga.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 6 yashize
Gisagara: Umwana w’imyaka 12 yarohamye muri Migina arapfa
Inkuru ku Rwanda

Gisagara: Umwana w’imyaka 12 yarohamye muri Migina arapfa

Umwana w’umukobwa w’imyaka 12 yakuwe mu mugezi wa Migina yapfuye, nyuma y’aho yari kugendana n’abandi bana bagenzi be.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 21
Muhanga: Umuyobozi w’Uburezi yafunzwe hakekwa icyo yaba yazize
Inkuru ku Rwanda

Muhanga: Umuyobozi w’Uburezi yafunzwe hakekwa icyo yaba yazize

Umuyobozi w’Uburezi mu Karere ka Muhanga, Habyarimana Daniel ari mu maboko ya RIB, birakekwa ari ibanga ry’akazi yamennye.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 20
Karongi: Umusaza wari ufitanye amakimbirane n’umugore we yitwikiye mu nzu arapfa
Inkuru ku Rwanda

Karongi: Umusaza wari ufitanye amakimbirane n’umugore we yitwikiye mu nzu arapfa

Umusaza wari ufite imyaka 62 yasanzwe amanitse mu mugozi yapfuye, hakekwa ko ariwe wiyahuye anitwikiraho inzu kugira ngo asige ahimye umugore we bari babanye mu makimbirane asigare ntaho kuba afite.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 19
Kamonyi: Umwana na nyina barezwe kwica se w’umwana
Inkuru ku Rwanda

Kamonyi: Umwana na nyina barezwe kwica se w’umwana

Urukiko rwisumbuye rwa Muhanga rwaburanishije urubanza rw’umwana na nyina baregwa kwica se w’umwana akaba umugabo w’uregwa.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 18

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 43 zashize
Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize