Menya Intwari z’u Rwanda
Izindi nkuru

Menya Intwari z’u Rwanda

Umunsi com2026 Gashyantare 15 min gusoma
Menya Intwari z’u Rwanda
Sanga:
writer.umunsi.com
Intwari ni umuntu uharanira kugera ku ntego yiyemeje, akabikora abikuye ku mutima kandi bigatanga umusaruro ugirira abandi akamaro. Ibyo bikorwa bikorwa mu bwitange, mu kwihangana no mu ndangagaciro zirangwa n’ubupfura, aho intwari yirinda ubugwari n’uguhemuka ku cyo yizeraga, n’iyo byaba bimusabye gutanga igitambo gikomeye. Mu Rwanda, Intwari z’Igihugu zigabanyijemo ibyiciro bitatu ari byo Imanzi, Imena n’Ingenzi, bitewe n’urwego n’ubwiza bw’ibikorwa byaziranze. Icyiciro cy’Imanzi kigizwe n’Intwari z’ikirenga zaranzwe n’ibikorwa bidasanzwe by’ubwitange bukomeye, byagize akamaro kanini ku Gihugu no ku Banyarwanda muri rusange. Muri iki cyiciro hashyirwa Intwari zitakiriho zirimo Maj Gen Fred Gisa Rwigema n’umusirikare utazwi. Maj Gen Fred Gisa Rwigema yayoboye Ingabo za FPR Inkotanyi mu ntangiriro z’urugamba rwo kubohora u Rwanda mu 1990, arugiramo uruhare rukomeye anarugwamo. Yaharaniye guca ubuhunzi, kurengera uburenganzira bwa muntu no kugarura icyizere n’icyubahiro cy’Abanyarwanda, bituma aba icyitegererezo cy’ubwitange n’ubutwari. Icyiciro cy’Imena kigizwe n’abantu bagaragaje ibikorwa bidasanzwe by’ubumuntu n’igitambo gikomeye bagiriye Igihugu, bakabera abandi urugero rwiza. Muri bo harimo Umwami Mutara III Rudahigwa waranzwe n’imiyoborere ishingiye ku rukundo n’uburinganire. Yashyizeho uburyo bwo gushyigikira uburezi bw’abana b’Abanyarwanda, avanaho imirimo y’agahato, agenera abakene imitungo, kandi agira uruhare runini mu guharanira ubwigenge bw’u Rwanda. Muri iki cyiciro kandi harimo Rwagasana Michel wagize uruhare mu buyobozi bw’Igihugu mu gihe cy’ubukoloni, akarangwana no kurwanya amacakubiri no gushyira imbere ubumwe bw’Abanyarwanda, aho yanze gukoresha ububasha bwe ku nyungu ze bwite, ahubwo agaharanira ineza rusange n’ubutabera, bituma anicwa azira izo ndangagaciro. Madamu Uwiringiyimana Agathe na we abarirwa mu Ntware z’Imena kubera ubutwari n’ubunyamwuga yagaragaje mu mirimo ya Leta, cyane cyane mu rwego rw’uburezi. Yarwanyije akarengane n’ivangura, ahangana n’abashakaga gushyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, aza no kwicwa azira gukomera ku mahame ye. Sr Niyitegeka Félicité yagaragaje urukundo n’ubutwari budasanzwe mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi, aho yanze gutandukanya abo yari arinze, akemera kubaheranamo aho kubatererana. Ibyo byatumye yitangira abandi, aba intwari y’ukuri. Abanyeshuri b’i Nyange na bo bashyizwe mu cyiciro cy’Imena kubera ubutwari bagaragaje ubwo bihakanye ivangura bashyizweho n’abacengezi mu 1997, bakemeza ko bose ari Abanyarwanda. Iryo jambo ryabo ry’ubumwe ryabaviriyemo urupfu n’inkomere, ariko ribasigira icyubahiro gikomeye mu mateka y’Igihugu. Icyiciro cy’Ingenzi ni icy’Intwari zigishakirwa ibimenyetso, aho hakomeje gukorwa ubushakashatsi kugira ngo hamenyekane abagomba kugishyirwamo hashingiwe ku bikorwa by’indashyikirwa bakoze ku nyungu z’u Rwanda. Mu gusoza, Intwari z’Igihugu ni inkingi y’indangagaciro z’Abanyarwanda. Zitwigisha gukunda Igihugu, kwitangira abandi no guharanira ubumwe n’ubutabera, bikaba inshingano za buri Munyarwanda kuzirikana no kuzikurikiza.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 4 yashize
Umunyonzi wo muri RD Congo yapfiriye mu rugendo rwo kwimakaza amahoro
Izindi nkuru

Umunyonzi wo muri RD Congo yapfiriye mu rugendo rwo kwimakaza amahoro

Abategetsi bo muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC/RDC) batangaje urupfu rw'umunyonzi wari ukiri muto watangije gahunda yo kwimakaza amahoro muri icyo gihugu kirangwamo intambara, mu kunyonga igare kuva i Goma mu burasirazuba bw'icyo gihugu yerekeza mu murwa mukuru Rabat wa Maroc.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 20
‎Impanga z'abagore babiri ku myaka 49 basanze badahuje ba Se
Izindi nkuru

‎Impanga z'abagore babiri ku myaka 49 basanze badahuje ba Se

‎Lavinia na Michelle Obsbourne ntabwo bahuje ba Se nyamara baravutse ari impanga. Aba bagore kuri ubu bafite imyaka 49 y'amavuko.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 30
‎Ibyo abagabo bicuza cyane iyo bageze mu myaka 60
Izindi nkuru

‎Ibyo abagabo bicuza cyane iyo bageze mu myaka 60

‎Abagabo hari igihe kigera bagasubiza amaso inyuma bagashaka kugarura ibyahise nyamara bitarashoboka. Muri iyi nkuru turibanda ku byo abagabo bageze mu myaka 60 bicuza cyane.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 29
‎Kenya : Umugabo yakangutse asohoka muri 'Moroge' nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye
Hanze

‎Kenya : Umugabo yakangutse asohoka muri 'Moroge' nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye

‎Mu Karere ka Naivasha mu Gihugu cya Kenya hakomeje kuvugwa inkuru idasanzwe y'umusore yavuye muri Moroge mu masaha y'Ijoro nyuma y'amasaha 20 bitangajwe ko yapfuye ndetse n'umuryango we wiyakiriye.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 26
‎Igitsina gore : Imyambaro wakwambara uramutse ufite amaguru meza ugakebura ibikanu by'abagabo
Izindi nkuru

‎Igitsina gore : Imyambaro wakwambara uramutse ufite amaguru meza ugakebura ibikanu by'abagabo

‎N'ubwo bitemewe mu muco Nyarwanda kwambara impenure, ntibikuyeho ko benshi mu bagore n'abakobwa basomye , bakagira imyimvire yabo, bazambara (Mini) kandi bakumva ko baberewe ari na yo mpamvu muri iyi nkuru twateguye, utwambaro twambarwa n'abo bibwira ko bafite amaguru meza bakaberwa kurushaho abikwije.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Kanama 21

Inkuru zishyashya

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo
Imyidagaduro

Yuzuye akanyamuneza amwita umuvandimwe ! Tengetenge yahuye na Jason Derulo

Saad Ssozi, uzwi cyane nka Tengetenge, yahuye n’umuhanzi w’Umunyamerika Jason Derulo, bishimangira ubwamamare bw’uyu mwana wakunzwe cyane mu rwenya.

KWIZERA Jean de Dieuiminota 42 zashize
Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)
Imyidagaduro

Ibyo bicucu kereka babizanye nkabyereka - Umuraperi Papa Cyangwe yavuze icyateye isibwa ry'indirimbo ye(Reka Mbeho)

Mu magambo akomeye, Umuraperi Papa Cyangwe yasobanuye Impamvu we n'abaraperi bari bakoranye indirimbo bise "Reka Mbeho", bayisibye ku mbuga nkoranyambaga zose zicururizwaho umuziki.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 7 yashize
Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira
Inkuru zamamaza

Mufashwa gutembera mu Kiyaga mugahabwa na Breakfast ku buntu ! El Classico Apartment i Rubavu, ahantu heza ho kuruhukira

Mu gace k’Uburengerazuba bw’u Rwanda, mu Karere ka Rubavu, harabarizwa El Classico Apartment iherereye mu Murenge wa Nyamyumba, ahazwi nka Brasserie. Ubu hari Poromosiyo abari mu kwa buki cyangwa abandi basohotse bahabwa Poromosiyo yo gutemberezwa mu Kiyaga cya Kivu ku buntu mu gahabwa n’ifunguro rya mu gitondo k ubuntu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 8 yashize
Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima
INKURU NYAMUKURU

Barack na Michelle Obama bizihije imyaka 34 bashakanye Barack Obama avuga ko akamuri k’umutima

Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Barack Obama, n’umugore we Michelle Obama, bizihije imyaka 34 ishize babana nk’umugabo n’umugore, basangiza abakunzi babo ubutumwa bwuje urukundo ku isabukuru y’ubukwe bwabo.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 9 yashize
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 10 yashize
Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda
Imikino

Umutoza w’Ikipe ya DR Congo yemeye ko batsinzwe na Uganda

Umutoza w’Ikipe y’Igihugu ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Sébastien Desabre, yavuze ko yemeye gutsindwa na Uganda, ashimangira ko umukino wa gicuti wabahuje wari ugamije cyane kureba ubushobozi bw’abakinnyi bashya bahamagawe mu ikipe y’Igihugu.

KWIZERA Jean de Dieuamasaha 11 yashize