
Nyuma y'umwaka umwe yaramaze atorewe kuyobora ishyirahamwe ry'umupira w'amaguru mu Rwanda (Ferwafa) . Yakatiwe igifungo cy'amezi atandatu asubitswe bihita bimwambura uburenganzira bwo kuba yaba Umuyobozi muri icyo gihe.
Umuyobozi wa Ferwafa Dr Shema Fabrice yo gufungwa ashinjwa gutanga sheke zitazigamiye ndetse akemera icyaha yakatiwe igihano cy'igifungo cy'amezi atandatu (6) asubitswe.
DR Shema Fabrice yafunzwe tariki 11 Kanama 2026 akaba yafunguwe tariki 22 Nzeri 2026,akaba yaramazebukwezi n'iminsi 11 afunzwe.
Muri ferwafa yafunzwe habura iminsi 19 ngo yuzuze umwaka kuko yatowe tariki 30 Kanama 2025.
Nyuma yo gufungurwa n'iki gikurikiraho?
N'iki itegeko ryo mu Rwanda rivuga ku Muyobozi w'ishyirahamwe ry'imikino mu Rwanda wakatiwe igifungo cy'amezi atandatu?
Iyo umuntu yayoboraga ishyirahamwe ry'imikino mu Rwanda (nka FERWAFA, muri Football, FRVB muri Volley, FERWABA muri Basketball) maze gukatirwa igifungo cy'amezi 6 (n'ubwo cyaba gisubitswe), ntabwo aba agishoboye cyangwa gukomeza kuyobora iryo shyirahamwe kandi ahita yeguzwa cyangwa agasimburwa.
N'ubwo amashyirahamwe y'imikino atari ibigo rwagati bya Leta (ahubwo ari imiryango itegamiye kuri Leta – NGOs/Associations), agengwa n'amategeko abiri akomeye atuma uwo muyobozi ahita atakaza umwanya we.
Itegeko rya mbere (1).
Amategeko Shingiro y'Amashyirahamwe (Statuts).
Amashyirahamwe yose y'imikino mu Rwanda afite amategeko abagenga (Statuts) ahuzwa n'amategeko ya FIFA, FIBA, cyangwa FIVB ndetse n'Ishyirahamwe rya Olempike mu Rwanda (RNOSC). Muri aya mategeko, harimo ingingo ihamye ivuga Kutarangwaho n'icyasha (Integrité/Eligibility Criteria).
Umuntu wese uri muri Komite Nyobozi agomba kuba afite urupapuro rw'amateka mpanabyaha (Casier Judiciaire) ryera ritariho icyaha.
Iyo umuyobozi ahamijwe icyaha n'urukiko, ndetse n'ubwo igifungo cyaba kigize Sursis (gisubitswe), biba bivuze ko icyaha kimuhama kandi cyanditswe mu gitabo cy'amakosa ye.
Ibi bimwambura "ibyangombwa by'ubudahemuka" (Integrité) bikamukuraho icyizere cyo guhagararira umuryango, bigahita bituma ahagarikwa burundu.
Itegeko rya kabiri(2)
N'itegeko Rishya riri Kugenga Imiryango Itegamiye kuri Leta (NGO Law).
Nyuma y'ihamagarirwa ry'ihanisha n'ihuzwa ry'amategeko ashingiye ku itegeko rigenga imiryango itegamiye kuri Leta ryo mu Rwanda, umuntu wese wakatiwe igifungo cy'amezi 6 cyangwa kurenza ntabwo aba agifite uburenganzira bwo kwandikwa cyangwa gukora nka komiseri cyangwa umuyobozi w'umuryango utegamiye kuri Leta (NGO/Asbl).
Ingero n'Icyerekezo ku mupira w'amaguru n'imikino muri iki gihe.
Mu mategeko agenga amatora n'imyitwarire (Electoral & Disciplinary Codes) ya FERWAFA cyangwa andi mashyirahamwe, iyo urubanza rwabaye ndakuka umuyobozi agakatirwa icyaha (Ubunyamabanga Bukuru bw'iryo shyirahamwe buhita butumiza Inteko Rusange Idasanzwe (Extraordinary General Assembly) kugira ngo hatorwe undi muyobozi usimbura ucyuye igihe ku bw'impamvu z'urukiko cyangwa kwegura ku nguvu z'amategeko.
Umwanzuro
Ntabwo ushingira gusa ku kuba afunzwe muri gereza cyangwa ari hanze; ahubwo ushingira ku kuba urukiko rwamuhamije icyaha kikandikwa mu mateka ye, ibyo bikamwambura uburenganzira bw'ubudahemuka n'icyizere bigenderwaho mu miyoborere y'imikino mu Rwanda no ku rwego mpuzamahanga.
Nk'uko ayo metegeko abiri abivuga yambura DR Shema Fabrice uburenganzira bwo gukomeza kuyobora Ferwafa. Bivuze ko hagomba kuzaba amatora yo ku musimbura nk'uko amategeko abiteganya.
Mu nkuru itaha tuzabagezaho ibyo yaramaze kugeraho mu gihe cy'umwaka yaramaze k'ubuyobozi bwa Ferwafa.














